Kiện chống bán phá giá: Chủ động để tránh ”vòng lao lý” Việt Nam

 

Chỉ tính riêng với thị trường Mỹ, hiện Việt Nam đang phải cùng lúc đối mặt với 3 vụ kiện chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với các sản phẩm móc áo bằng thép, tuabin điện gió và ống thép carbon. Trong đó, có đến 2 sản phẩm bị “mượn xuất xứ” của Việt Nam để xuất khẩu: thực chất được sản xuất tại nước láng giềng, chuyển sang “gia công trá hình” ở Việt Nam để tranh thủ lấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa Việt Nam nhằm lẩn tránh thuế. Khi Việt Nam cũng có xuất khẩu cùng mặt hàng này thì khả năng bị kiện sẽ rất cao. Như vậy, xuất khẩu của Việt Nam tăng đột biến, bị “soi” và có nguy cơ bị kiện chống bán phá giá, trong khi thực chất là hàng xuất khẩu của nước khác, Việt Nam không được hưởng lợi.

“Công, thủ” toàn diện

Theo ông Trần Hữu Huỳnh – Phó Tổng thư ký Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Việt Nam cần phải chuyển từ thế bị động sang thế chủ động chống kiện bán phá giá để hạn chế “vòng lao lý”. Các cơ quan hữu quan và hiệp hội ngành hàng cần hỗ trợ chi phí cho doanh nghiệp (DN) và lập ra đội ngũ kỹ thuật chuyên trách ứng phó với các vụ kiện. Các DN cần tiên đoán khả năng bị kiện bằng cách đánh giá mặt hàng mình sản xuất có tác động đến ngành hàng sản xuất của quốc gia nhập khẩu hay không. Bên cạnh đó, cần sớm chuyển từ cạnh tranh bằng giá cả sang cạnh tranh bằng chất lượng, nhằm tránh khả năng bị kiện.

Ông Huỳnh ví von: “Thị trường xuất khẩu và thị trường nội địa giống như đôi chân. Thực tế hiện nay, DN của chúng ta đang đi khập khiễng vì bị mất… chân phải (khi bỏ thị trường nội địa). Tại thị trường trong nước, DN Việt Nam đang bị cạnh tranh khốc liệt và đang thua toàn diện ở nhiều ngành hàng. Đơn cử, theo số liệu thống kê của Hiệp hội Gỗ và Lâm sản, 20% sản phẩm được tiêu thụ trong nước, 80% là xuất khẩu. Thế nhưng, trên “sân nhà”, sản phẩm của Trung Quốc, Đài Loan, Malaysia… vẫn đang tràn ngập và thắng thế”.

Trong bối cảnh Chính phủ đã có chủ trương tăng cường xuất khẩu để hạn chế nhập siêu, chắc chắn DN sẽ phải đối mặt nhiều hơn với các vụ kiện chống bán phá giá, chống trợ cấp, cũng như có cách ứng xử với các biện pháp phòng vệ thương mại do các nước áp đặt để bảo vệ hàng hóa nhập khẩu.

Việc dám đi kiện chứng tỏ DN và các hiệp hội, cơ quan quản lý, giới luật sư và cả truyền thông ở Việt Nam đã cùng tham gia thực thi một nhiệm vụ khó khăn, đó là bảo vệ nền sản xuất nội địa còn non yếu, đang trong quá trình phát triển.

Ông Huỳnh kêu gọi: “Chúng ta cần “công, thủ” toàn diện, sự chờ đợi cơ quan nhà nước là không khả quan. Hiệp hội và DN cần chủ động đề xuất giải pháp, kiến nghị cơ quan chức năng, và cái chính là xây dựng chiến lược phòng vệ, như: chiến lược kinh doanh, chiến lược bảo vệ thương hiệu, chiến lược tiếp thị và bán hàng…”.

Triển khai đồng bộ

Nhìn nhận một cách toàn diện về cơ chế giải quyết các rào cản thương mại, ông Huỳnh khẳng định cần triển khai đồng bộ 3 việc. Thứ nhất, xuất phát từ bản thân các DN, hiệp hội DN – đối tượng tham gia trực tiếp vào xuất khẩu, cần chuẩn bị sẵn sàng cho mình, bắt đầu tư những khâu, như: sổ sách kinh doanh, hệ thống tài chính minh bạch… để có thể chứng minh được, cũng như tự bảo vệ được mình trong các trường hợp gặp phải phân biệt đối xử.

Thứ hai, nếu các nước đưa ra những quy định đi ngược lại với nguyên tắc trong WTO đối với hàng hóa Việt Nam, Chính phủ cần có tiếng nói mạnh mẽ hơn. Chẳng hạn, đứng ra thương thuyết, đàm phán. Nếu những biện pháp này không đem lại hiệu quả thì Chính phủ cần xuất hiện chính thức với vai trò nguyên đơn. Muốn theo kiện hiệu quả, Chính phủ cần chú trọng khâu tham vấn. Một điều không thể bỏ qua là việc Chính phủ chủ động tham gia kiến nghị sửa đổi những quy định không thích hợp hoặc bất cập của WTO.

“Hiện nay, sửa đổi các nội dung của Hiệp đinh về chống bán phá giá (Hiệp định ADA) của WTO là một trong những chủ đề được nhiều nước quan tâm. Đây là cơ hội để Việt Nam thể hiện quan điểm của mình về các vấn đề của Hiệp định này và tham gia vào việc hình thành những nguyên tắc mới của Hiệp định theo hướng phù hợp với lợi ích quốc gia, trong đó có quyền lợi của cộng đồng DN”, ông Huỳnh nhấn mạnh.

Như vậy, từ vai trò là đối tượng thực hiện, DN lúc này đã thêm “vai” chủ động trong việc tạo dựng những chính sách tích cực cho môi trường kinh doanh tại quốc gia mình. Cộng thêm đó, một khi Nhà nước khẳng định sự xuất hiện chính thức của mình trong các vụ việc giải quyết phân biệt đối xử, có thể tin rằng các DN Việt Nam sẽ giảm thiểu được mối lo rào cản thương mại.

Cùng Danh Mục:

Liên Quan Khác

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>